HoREA chỉ ra 10 lỗ hổng trong quản lý nhà nước về đất đai gây thất thoát ngân sách nhà nước

.
10-lo-hong-trong-quan-ly-nha-nuoc-ve-dat-dai-gay-that-thoat-ngan-sach-nha-nuoc 10 lỗ hổng trong quản lý nhà nước về đất đai gây thất thoát ngân sách nhà nước. Ảnh minh họa.

10 lỗ hổng trong quản lý nhà nước về đất đai

Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) vừa có công văn gửi Thủ tướng Chính phủ và Bộ Tài nguyên và Môi trường xung quanh đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật đất đai năm 2013.

Trong đó, HoREA đã chỉ ra 9 hạn chế của hệ thống pháp luật và 10 lỗ hổng trong quản lý nhà nước về đất đai khiến hiệu quả kinh tế đất – tài chính đất đai bị giảm sút và làm giảm thu ngân sách, gây thất thoát vốn, tài sản của nhà nước.

Cụ thể, HoREA đã nêu lên 10 lỗ hổng và bất cập trong công tác quản lý nhà nước gây thất thoát vốn, tài sản nhà nước và tác động tiêu cực đến thị trường bất động sản.

Thứ nhất, chỉ định nhà đầu tư dự án có sử dụng đất không đúng đối tượng được chỉ định mà không thông qua phương thức đấu thầu rộng rãi.

Thứ hai, bán chỉ định đất công cho nhà đầu tư với giá thấp so với giá thị trường mà không thông qua phương thức đấu giá công khai, không đúng quy định pháp luật.

Thứ ba, lỏng lẻo trong quá trình thực hiện chủ trương cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước, nhất là doanh nghiệp có nhiều quỹ đất có giá trị cao.

Thứ tư, lỏng lẻo trong quá trình thực hiện chủ trương thoái vốn Nhà nước tại các công ty cổ phần, nhất là doanh nghiệp có nhiều quỹ đất có giá trị cao.

Thứ năm, lỏng lẻo trong quá trình thực hiện chủ trương xã hội hóa đầu tư theo phương thức hợp tác công - tư, bằng hình thức hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT) để chỉ định nhà thầu không thông qua phương thức đấu thầu, dẫn đến có những trường hợp nhà thầu có thể vừa được nhận thầu công trình theo giá tốt, vừa được nhận quỹ đất phát triển dự án bất động sản với lợi nhuận rất cao.

Thứ sáu, một số cơ quan, đơn vị đang sử dụng mặt bằng đất công đã thực hiện hợp tác đầu tư với doanh nghiệp tư nhân để phát triển dự án kinh doanh, dịch vụ, nhưng giá trị thương quyền của mặt bằng chưa được cơ quan có thẩm quyền thẩm định lại giá trị do đã chuyển đổi mục đích sử dụng.

Thứ bảy, một số cơ quan chính quyền cấp cơ sở đã không thống kê, báo cáo đầy đủ quỹ đất công trên địa bàn địa phương, nhất là các thửa đất nhỏ, hẹp, và tùy tiện cho phép khai thác sử dụng, kinh doanh; hoặc để đất công bị lấn chiếm, sử dụng trái phép.

Thứ tám, có tình trạng cho thuê đất công với giá thấp so với giá thị trường; Hoặc chuyển nhượng quỹ đất dự án của doanh nghiệp nhà nước cho tư nhân với giá thấp hơn giá thị trường, không đúng quy chế quản trị doanh nghiệp.

Thứ chín, có tình trạng thỏa thuận ngầm giữa cán bộ nhà nước và doanh nghiệp để "cưa đôi, cưa ba" tiền sử dụng đất dự án bất động sản, dẫn đến vừa thất thu ngân sách, vừa gây thiệt hại cho doanh nghiệp mà cuối cùng người tiêu dùng phải gánh chịu khi mua nhà.

Thứ mười, thủ tục hành chính, quy trình xác định giá đất, thẩm định giá đất cụ thể của dự án; cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), trên thực tế bị kéo dài cũng dẫn đến thất thu ngân sách và làm giảm tính minh bạch của thị trường bất động sản.

9 hạn chế của hệ thống pháp luật đất đai

Bên cạnh đó, HoREA cũng đã chỉ ra 9 hạn chế chủ yếu của hệ thống pháp luật đất đai làm giảm hiệu quả "kinh tế đất - tài chính đất đai".

10-lo-hong-trong-quan-ly-nha-nuoc-ve-dat-dai-gay-that-thoat-ngan-sach-nha-nuoc Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM.

Theo HoREA, quy định Chính phủ ban hành khung giá đất định kỳ 5 năm một lần và căn cứ vào "Khung giá đất", UBND cấp tỉnh ban hành "Bảng giá đất" và xác định "Giá đất cụ thể mâu thuẫn với nguyên tắc Giá đất phù hợp với giá đất phổ biến trên thị trường, không phù hợp với thực tế tình hình của địa phương và không khả thi trên thực tế.

HoREA cũng cho rằng, bốn phương pháp định giá đất để xác định giá đất cụ thể chưa đảm bảo độ tin cậy, mà nguyên nhân là do thiếu thông tin giá đất, chưa có đầy đủ cơ sở dữ liệu đất đai, và chưa phát huy vai trò của đơn vị thẩm định giá đất, thẩm định viên giá đất.

Ngoài ra, tổ chức thẩm định giá đất, thẩm định viên giá đất chưa có đầy đủ vai trò, vị trí pháp lý trong hệ thống pháp luật đất đai, cũng như trong công tác xác định giá đất, thẩm định giá đất; Giá chào bán bất động sản, quyền sử dụng đất trên thị trường cũng chưa được coi là một căn cứ để xem xét, thẩm định giá đất.

HoREA nhận định, Luật Đất đai 2013 chưa có quy định về cơ chế "Tái điều chỉnh đất đai, tái phân lô" để phục vụ công tác chỉnh trang, tái thiết đô thị cũ, để đảm bảo lợi ích của người dân tại chỗ, của nhà đầu tư và của xã hội.

Hơn nữa, tính thống nhất về nội dung giữa các luật vẫn chưa được đảm bảo.

Trong khi đó, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng vẫn đang là một "điểm nghẽn" của các dự án của doanh nghiệp, kể cả dự án của Nhà nước, và là một nguyên nhân gây ra khiếu kiện đông người, cần phải có cơ chế phù hợp để xử lý, đảm bảo lợi ích của người sử dụng đất, lợi ích của doanh nghiệp và lợi ích của cộng đồng xã hội.  

Các chế định như "Tổ chức phát triển quỹ đất" vẫn chưa phải là đơn vị chủ lực để thực hiện công tác bồi thường giải phóng mặt bằng theo quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tạo lập quỹ đất phục vụ đầu tư phát triển. 

Hệ thống pháp luật đất đai cũng chưa có cơ chế để thực hiện quy định về việc doanh nghiệp được nhận góp vốn quyền sử dụng đất của người sử dụng đất để cùng thực hiện dự án theo Điều 167 Luật Đất đai 2013, nhất là cơ chế đảm bảo quyền lợi cho cổ đông thiểu số, cổ đông nhỏ (yếu thế) trong công ty cổ phần là những người đã góp vốn quyền sử dụng đất.

Cũng theo HoREA, quy định tại Luật Đất đai 2013 về việc không cho phép thế chấp quyền sử dụng đất tại ngân hàng ở nước ngoài là không phù hợp với quy định của Luật Nhà ở 2014 đã cho phép “tổ chức, cá nhân nước ngoài được quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất tại Việt Nam và người sử dụng đất có nhu cầu thế chấp tại ngân hàng ở nước ngoài”, HoREA nhận định.

Để khắc phục các lỗ hổng và hạn chế này, ông Lê Hoàng Châu, chủ tịch HoREA cho biết, năm 2017 Quốc hội và Chính phủ đã ban hành các Nghị định, Nghị quyết về việc tiếp tục thực hiện những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia năm 2018 và những năm tiếp theo, trong đó, có trọng tâm cải cách thủ tục hành chính.

 
HoREA kiến nghị tính lại thời hạn sử dụng đất

Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA) vừa có văn bản kiến nghị Thủ tướng Chính phủ tính lại thời hạn sử dụng đất kể từ ngày dự án được nghiệm thu bàn giao.

 
Ngân hàng Nhà nước bác kiến nghị HoREA

Ngân hàng Nhà nước cho rằng, kiến nghị của Hiệp hội Bất động sản TP Hồ Chí Minh (HoREA) về việc áp dụng chung một mức lãi suất cho vay nhà ở xã hội là chưa phù hợp với quy định của pháp luật.

 
Bộ Xây dựng, HoREA kiến nghị bổ sung vốn tín dụng cho nhà ở xã hội

Ngày 30/5, Bộ Xây dựng và Hiệp Hội Bất động sản TP Hồ Chí Minh (HoREA) cho biết vừa kiến nghị Chính phủ xem xét, bổ sung vốn tín dụng cho nhà ở xã hội.

 
HoREA: Chỉ định thầu phát sinh tiêu cực, lợi ích nhóm

HoREA cho rằng, chỉ định nhà thầu, nhà đầu tư theo hình thức BT, PPP, BOT đã bộc lộ những mặt hạn chế, có thể dẫn đến phát sinh tiêu cực, lợi ích nhóm.

Lục Giang/Sức Khỏe Cộng Đồng

-->
Nguồn: tintucvietnam.vn